Gemengddubbel: de volgende stap

Om een goede gemengddubbel te spelen is niet zoveel nodig en je kunt met relatief simpele tactiek heel ver komen.

De ontwikkeling van de gemengddubbel de afgelopen 30 jaar heb ik in eerdere stukken al beschreven. Ontwikkelingen worden vaak ingegeven door de situatie waarin een land, een koppel of een enkele speler zich bevindt.

In landen waar de mannen- en vrouwenselectie apart trainen zal je een vorm van herendubbel spel zien zoals dat 20 jaar terug gebeurde met een hele duidelijk werker en een dirigent. Ook in minder sterk tactisch ontwikkelde gemengddubbels zie je dit systeem nog vaak toegepast. Dit betekent dat de dame wel het voor veld dekt maar een veel te groot gebied beslaat en daarom worden de gaten niet voldoende opgevuld of afgedekt.

Met deze vorm van spel kan je best ver komen en je kunt zelfs Europees redelijk mee draaien, maar je zal er niet tot de top mee doordringen. Om dat te bewerkstelligen zal je tot wenssituaties moeten komen op de baan. Met wenssituaties bedoel ik dat je als koppel jezelf in positie gaat zetten en het spel uitwerken naar je sterkste wapen toe. Goede tegenstanders zullen dat proberen te voorkomen en daarom krijg je een tactisch opbouwspel waarin je gaat proberen je tegenstander zo te spelen dat ze moeten afwijken van wat ze zouden willen doen.

Om duidelijk te maken wat ik hiermee bedoel moet je een paar hele simpele regels in het oog houden:

  • De dameweg halen uit dat gebied waar ze wil zijn (het voorveld);
  • De heer weg halen uit dat gebied waar hij wil zijn (het achterveld);
  • Als deze situatie ontstaat, laat je het niet meer los.

Uitleg

Doe alles wat in je macht is de damen naar achter te dwingen. Als ze eenmaal achter is, dan probeer je haar daar te houden. Dus je speelt NOOIT een drop naar die kant waar een dame in het achterveld staat. Daarmee help je de tegenstander. Als je al een drop zou willen spelen, dan doe je dat naar de kant waar de heer staat. Dat brengt je gelijk naar het tweede punt, want doe je dat dan zet je de heer vast in het voorveld.

De dame achter houden is iets wat je liever doet dan een drop te spelen op de heer. Tenzij hij ver naar achter staat om zijn dame ruimte te geven naar het voorveld te gaan. Dan is een drop naar de verste hoek aan het net denkbaar op de heer te spelen.

Als je de dame in het achterveld hebt, dan verandert ook je eigen positie op de baan, want de smash van de dame is niet hard genoeg om mee te kunnen scoren. Dus ga je samen met je partner meer naar voren om aanvallend te kunnen verdedigen met overnametechnieken.

Als je deze tactiek speelt dan speel je ook niet door het midden, maar kies je altijd kant. Door kant te kiezen hou je de tegenstander in positie. Als je al dan niet met opzet een clear of drop door het midden zou spelen, dan gaat de tegenstander daar direct gebruik van maken door in het geval van een drop de damen plaats te geven naar het net te gaan dan wel met een clear de heer weer terug te laten keren in het achterveld.

In gemengddubbels zie je veel te vaak dat de spelers geen geduld hebben. Er wordt als een kip zonder kop over de hele baan gespeeld zonder dat er een systeem in te herkennen valt. Voor elke gemengddubbel lager dan eliteniveau zou er veel meer aandacht moeten komen voor het geduldig opbouwen van deze tactiek.

Voor een iets hoger niveau:

  • waar wil je de dame in het achterveld hebben;
  • hoe zet je de tegenstanders weg vanaf de service;
  • wat probeer je te voorkomen.

Uitleg

De dame heeft ook in het achterveld voorkeurplaatsen. Als de dame naar achter MOET en ze kan kiezen, dan zal ze het achterveld van haar ARH nemen. Vanuit deze positie komt ze het snelst terug in haar veiligheidgebiedm haar comfort zone en dat is als rechtshandige speler de linker kant van de baan.

Het is dus wenselijk de dame juist op haar FH-kant in het achterveld weg te zetten. Dit heeft niet alleen een tactisch voordeel omdat ze ver weg is van de plaats waar ze zou willen zijn, maar het heeft ook een technisch voordeel en dat is dat ze voor long-line slagen de dame van de tegenstander recht tegenover zich heeft. De dame van de tegenstander staat dus in haar slechtste positie terwijl jij zelf in de beste positie staat.

Deze gedachte heeft direct invloed op hoe je de service gaat trainen. De service is namelijk niet het begin van een rally maar de start van je tactische plan. Het maakt helemaal niet uit of de tegenstander weet dat je de dame achter wil hebben en dus een hoge service geeft naar de buitenlijn. Het is zelfs voordelig als de tegenstander dat weet, want dan gaan ze er op staan en heb je meer ruimte door het midden.

Badmintonspelers zijn enorm traditioneel over het spel en je ziet ook maar weinig variatie in het serveren. De gewone service kort door het midden is hetgeen 95% van alle gevallen wordt gebruikt, terwijl dat nu juist de service is waar de tegenstander de meeste mogelijkheden op heeft. We nemen vaak de wereldtop als voorbeeld en zien dat het daar vaak wordt gedaan, maar hierbij vergeten we even dat deze spelers bijna alles perfect beheersen en dat variaties op de service vaak niet het gewenste resultaat oplevert.

Ik heb het dan over de top 10 koppels. Maar als je daar al onder komt, dan worden de zwakheden ook al snel zichtbaar en daarmee ook de mogelijkheden voor servicevariatie.

Vaak wordt er heel geheimzinnig gedaan over het wat en waar van een service. Deze tactiek kan een voordeel hebben, maar als we realistisch zijn dan zie je maar zelden dat een speler wordt verrast door een service. In de tactiek die ik vaak toepas gaat het me er juist om de tegenstander te laten weten dat we doorhebben dat er een zwakke plaats is. Zoals bijvoorbeeld een lange service op de dame langs de lijn in het rechtervak. Ze heeft weinig opbouwmogelijkheden als je dat doet en je tegenstander moet er eerst maar eens voor gaan zorgen om uit deze lastig situatie te komen met de zeer beperkte return mogelijkheden. Ze zullen dan ook de positie van de dame op de service gaan aanpassen. Minder goede spelers zullen daadwerkelijk iets naar rechts opschuiven terwijl de betere spelers hun lichaamsgewicht meer naar rechts verplaatsen. Beide verplaatsingen hebben tot gevolg dat er ruimte komt voor een lange service door het midden die altijd een cross return tot gevolg zal hebben.

Het traditioneel denken van spelers en de gevolgen ervan bij de opstelling van een service beperken de spelers in het benutten van extra mogelijkheden. Er staat in de regels dat je vanuit een bepaald vak moet serveren, maar er staat nergens waar je moet staan in een vak. Toch gaan 99.9% van alle spelers netjes in de T splitsing achter de servicelijn staan en hebben ze vanuit beide vakken hetzelfde type service (vaak BH).

Waar het een voordeel is om een BH-service te gebruiken van uit het linkervak (als rechtshandige speler) is het juist een voordeel om een FH service te gebruiken in het rechtervak als je een lange service door het midden wil spelen. Als je dan ook nog eens 10 of 15 cm weg gaat staan van de middenlijn, dan heb je op eens een veel grotere hoek van waar uit je de service kan spelen. Als de middenlijn van jouw baanhelft naar de middenlijn van de andere baanhelft 90° is en een normale servicepositie misschien 88° is ten opzichte van een lange service door het midden dan heeft een BH-service door de positie ten opzichte van het lichaam een rechte vlucht van bijna 90°. Als je een FH-service zou kiezen wordt die hoek al gauw tussen de 75 en 80°. Schuif je ook nog eens 15 cm op naar rechts dan heb je een hoek van minimaal 70° en het gevolg is dat de shuttle de eerste paar meter over het linkervak naar de eindbestemming in het rechtervak vliegt. Hetzelfde geldt voor de BH-service vanuit het linkervak. Zo lang de shuttle over het verkeerde vak vliegt kan de tegenstander de shuttle niet of zeer lastig terug spelen met zeer beperkte mogelijkheden. Je verkrijgt er voorspelbaar badminton mee, want je weet waar de shuttle terug gaat komen en dat is iets waar je altijd naar op zoek bent in je tactiek.

Op elite niveau zal ik deze tactiek niet zo vaak gebruiken, maar in Nederland is er niet één koppel dat deze gegevens niet succesvol zou kunnen toepassen. Probeer het maar eens en je zult verrast zijn hoe eenvoudig je punten kan krijgen door vanaf de start van een rally een goed tactisch plan te hebben en dat uit te voeren.

WhatsApp X

Wat vind je van dit artikel?

Reacties 6

Guus van der Vlugt

Hoi Ron,

Alweer serveren? Ik zwerf van het ene artikel naar het andere zul je wel merken. Artikelen doorlezend krijg ik weer inspiratie om wat te schrijven. Hele simpele dingen die misschien al tig keer zijn uitgekauwd, maar misschien voor sommigen nuttig.

De voorspelbaarheid van returns gaat ook behoorlijk op voor zelfs een flickservice op de heer waarbij bij een goede service de heer vaak de smash retourneert. We hebben het hier ook weer niet over internationale top, maar in NL kom je er een heel eind mee. Ik ga er wel gemakshalve vanuit dat de kwaliteit van de service zo goed is t.o.v. de tegenstander dat deze niet zo veel tijd krijgt om echt gericht te smashen en de richting zelf kan bepalen. Uiteraard heeft laag serveren de voorkeur maar bij uitzondering kan het succesvol zijn. Ook als de lage service niet loopt en steeds wordt afgemaakt is dit een alternatief om in ieder geval in de rally te komen. Je brengt de heer natuurlijk wel in zijn voorkeurspositie en dus alleen gebruiken als het nodig is

Belangrijk is wel dat je partner ook weet welke service er gespeeld gaat worden, anders verras je 3 spelers op de baan. Om maar te zwijgen van spelers die van te voren niet weten welke service ze gaan slaan en dus 4 spelers op het verkeerde been zetten. Maar dit terzijde.

Ik ga ervanuit dat de heer serveert. Damesservice komt misschein een andere keer.
Op rechts de flickservice naar buiten geeft veel smash langs de zijlijn. Dame schuift een stukje naar rechts, niet te ver, om de drop eventueel te retourneren, en wordt meestal niet aangevallen. Heer schuift na de service meteen op naar het linkervak voor de smash.
Op rechts de flickservice in het midden, liefst met fh. service om "achterlangs" de heer te serveren. Smash komt meestal cross terug. Verdediging zo veel mogelijk rechtuit langs de zijlijn en probeer direct op de dame te spelen.
Op links door het midden is lastiger omdat bij serveren met een fh. service de shuttle recht op de fh. van de ontvanger komt. Hier werkt een bh. service beter omdat zoals je al schreef de shuttle een tijdje door het rechtervak vliegt. De smash zal wel cross komen maar de dame kan niet veel uitrichten als ze aan de linkerkant blijft staan. Direct na de service naar rechts schuiven en de heer verdedigt de cross smash. Verdedigen rechtuit richting de dame.
Op links een flickservice naar de zijlijn geeft vaak een voorspelbare rth smash rechtuit. Heer schuift naar rechts en dame kan min of meer blijven staan of zelfs iets naar rechts schuiven als de flickservice heel goed naar de zijlijn is gespeeld.

Overigens leuk om ook bij je tegenstander te ontdekken wat voor service hij gaat spelen. Na een paar slechte services wordt vaak de flickservice in stelling gebracht. Soms is dat al te zien door de manier waarop iemand gaat klaarstaan en/of zijn racketbeweging begint. Dat wijkt dan af van zijn gewone routine. Het is trouwens ook goed je tegenstander tussen de rallys door te observeren. Je kunt hier informatie uithalen over vermoeidheid, mentale conditie, contact met coach, reactie na een verloren punt, gezichtsuitdrukkingen en of de tegenstanders zelfs ruzie hebben met elkaar etc.

Trucjes die overigens volledig binnen de spelregels vallen:
Als je bang bent voor het sterke inrushen van de heer de lage service wat harder te spelen zonder dat hij overigens te veel stijgt. Het raakpunt zal dan toch wat verder van het net liggen.
Tegen tegenstanders die met een horizontaal blad klaar staan verassen met een drive service. Harde service die wel stijgt maar voordat het blad rechtop staat is de shuttle al voorbij. NIET doen tegen attente spelers die hun racket goed omhoog hebben. Je krijgt de shuttle vaak nog harder terug.
Legaal trucje alleen als er een officiële scheids is die vergeet te vragen wie er aan de rechterkant begint. Kan soms voorkomen. Ga allebei in het rechtervak staan waarbij de voorste in een zeer agressieve houding pal achter de servicelijn staat met het racket heel ver naar voren waardoor je een flickservice uitlokt. Speelt de tegenstander de flickservice, dan speelt je partner hem terug. In 9 van de 10 gevallen zal de shuttle opgevangen worden in de veronderstelling dat er een punt gescoord is. Meld dan dat de achterste speler de game aan de rechterkant begonnen is. Niet doen natuurlijk als iemand zo vriendelijk is een partij te tellen
Serveer voordat de speler echt goed klaarstaat. Als hij de spelregels kent laat hij hem vallen omdat hij nog niet klaarstond. Sommigen zullen de shuttle naar je teruglepelen in de veronderstelling dat je opnieuw gaat serveren. Niet doen maar de shuttle direct afmaken. Punt, omdat de tegenstander door het terugslaan te kennen heeft gegeven klaar te staan. Werkelijk gezien in een wedstrijd op hoog niveau. Speler kon op zijn kop gaan staan maar de scheids telde het punt. Zou ik ook alleen doen met een officiële scheids.

Simpele tips voor het trainen van service:
Het is mogelijk om de druk in een training na te bootsen. Een paar willekeurige opties:
Laat een speler met een flinke voet over de servicelijn de service ontvangen en geef hem de opdracht de serveerder te raken met de shuttle. Misschien een paardenmiddel, maar het geeft wel druk.
Oefen de service met 10 -12 shuttles. Niet meer omdat dat je nu nog kan tellen hoeveel er goed gaan. Werk je met heel veel shuttles dan ben je dat kwijt en bestaat de kans dat je concentratie bij elke service niet maximaal is.
Elke hoek apart = 4 x 12 shuttles. Slijpt het bewegingsverloop in voor een bepaalde hoek.
Één shuttle in elke hoek en zo in een vierkant werken: 2 keer laag, twee keer diep. Let er op dat je steeds met dezelfde houding en zo veel mogelijk dezelfde beweging werkt. De tweede lage service en de tweede flickservice zal wat makkelijker zijn omdat je al een keer laag en hoog geslagen hebt. Dat kan niet meer in de volgende oefening.
Één shuttle in elke hoek en in diagonalen werken: rechtuit laag, cross flick, cross laag, recht flick. Alle services zijn nu totaal verschillend.

Uiteraard rechts en links oefenen. Met een sessie waarbij je links en rechts in alle hoeken hebt geserveerd ben je al gauw 45 minuten bezig.
Doe tussendoor wat ontspanningsoefeningen of sla een paar shuttles om los te blijven.
Op een hoger niveau is het een goed service te oefenen bij grote vermoeidheid. Geldt trouwens voor alle ingeslepen techniek die goed beheerst wordt.
Serveer niet in een doos of een koker maar in een vierkantje op de baan. Bij een lage service is een doos te hoog en is het niet zeker is of de shuttle op of net achter de lijn terechtkomt.
Laat iemand kijken waar je precies de shuttle raakt en trek een denkbeeldige lijn naar de plaats waar de shuttle moet komen. Zet een knijper op het net waar de shuttle het net moet passeren. Mik op de knijper en met voldoende snelheid komt de shuttle dan op de goede plek. Daarna natuurlijk weer zonder knijper, want die heb je in de wedstrijd ook niet. Maar het doel (de plaats op de netband) is een stuk dichterbij en daardoor makkelijker te raken. Na verloop van tijd wordt niet het servicevak het doel maar de plaats waar de shuttle het net passeert. Snelheid acht ik daarbij minder belangrijk en is vaak voldoende om de lijn te halen.
Wil je voor jezelf de druk verhogen spreek dan met jezelf af dat je foutloos een x aantal services achter elkaar speelt. Haal je dat niet dan begin je weer bij 0. Net zolang tot je het wel haalt of de halbeheerde het licht uitdoet.
Dat doe ik nu ook

Pascal

Gaan jullie het ook over mix dubbel hebben op 20 April, het is echt goed om daar iets meer over te horen.

Roy

Praktische en makkelijke uitleg, Badminton 1,2,3 Plug & Play.

P Goosens

Leest makkelijk weg, de invalshoek van de opslag spreekt me erg aan en ga het dinsdag op de klub eens proberen met de groep.

Joost

Goed stuk Ron.

SL2 coach

Het klinkt zo logisch maar ik heb het op de SL opleidingen nog nooit gehoord, waarom heeft deze man de opleidingen in Nederland niet in handen? Doet Badminton Nederland iets met deze kennis en zo niet waarom? Ik zit vol met vragen na het lezen van zo'n eenvoudige uitleg.

Reacties zijn afkomstig uit de periode dat badmintonline.nl Disqus gebruikte als reactiesysteem.

Meer over dit onderwerp

Het zwarte gat van Badminton Nederland

Het zwarte gat van Badminton Nederland

De nieuwe wereldtoppers hebben geen smartphone

De nieuwe wereldtoppers hebben geen smartphone

What is the future of talent in badminton?

What is the future of talent in badminton?

NK Badminton voor het jokzie of voor het echie?

NK Badminton voor het jokzie of voor het echie?

Meer weten over badminton?

service (opslag)

spelregels

Wat zijn de spelregels voor de service bij badminton?